จริงมั้ยนะ..ที่เขาว่า
“เข้าเมืองตาหลิ่ว ให้หลิ่วตาตาม” 
              
สมัยเด็กๆ เรียนวิชาภาษาไทย จำได้ว่าตอนที่อาจารย์สอนเรื่องเกี่ยวกับสุภาษิต อาจารย์จะให้แต่ละคนไปหาสุภาษิตพร้อมกับความหมายมาคนละ 10-20 ข้อความ  สุภาษิตบทหนึ่งที่ติดอันดับ Top Ten ใครๆ ก็ต้องเขียนส่งอาจารย์ก็คือ “เข้าเมืองตาหลิ่ว ให้หลิ่วตาตาม”  ซึ่งหมายถึง การให้รู้จักปรับพฤติกรรมของตนให้เข้ากับสังคมที่เราอยู่       

ตอนนั้นฉันก็ไม่ได้คิดอะไรมากมาย  ฉันเห็นด้วยกับสุภาษิตบทนี้ 100% มันก็แน่นอนอยู่แล้วนี่นา  เพราะคนเราทุกคนต้องการได้รับการยอมรับจากผู้อื่น  วิธีการที่จะให้ได้มาซึ่งการยอมรับก็คือการปรับตัวให้เข้ากับคนส่วนใหญ่ในสังคม  ถือเป็นสัจพจน์ เหมือน 1+1 = 2 นั่นแหละ    แต่พอโตขึ้น เจอกับเรื่องราวต่างๆ มากขึ้น  ก็รู้สึกได้ว่ามันใช้ไม่ได้เสมอไปหรอกนะ  ถ้าพฤติกรรมส่วนใหญ่ของผู้คนในสังคมเป็นไปในทางที่ดี ฉันก็เห็นด้วยอย่างเต็มที่   แต่ถ้าพฤติกรรมส่วนใหญ่เป็นไปในทางตรงกันข้าม  ฉันว่าต้องมาพิจารณากันใหม่ว่าจะทำยังไงต่อไป       

ก่อนที่เราจะเลือกว่าจะโอนอ่อนผ่อนตามคนส่วนใหญ่ในสังคมหรือไม่นั้น  เราควรจะตรึกตรองหลายๆ ด้าน  เรื่องแรกคือ พฤติกรรมดังกล่าวขัดกับศีลธรรมอันดีงามหรือไม่  ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อนหรือไม่  ทำให้ตนเองเดือดร้อนหรือไม่ ถ้าทุกข้อที่กล่าวมาข้างต้น มีคำตอบที่ชัดเจนและเป็นคำตอบเดียวกันคือ “ไม่”  เราก็ควรจะทำตามที่สุภาษิตกล่าวไว้       
แต่ถ้าหากคำตอบยังคลุมเครือ  เช่น เราไม่แน่ใจว่ามันขัดกับศีลธรรมอันดีงามหรือไม่  เราก็ต้องพิจารณาพฤติกรรมดังกล่าวนั้นอย่างรอบคอบมากขึ้น  ให้เราลองคิดว่า เราสามารถแสดงพฤติกรรมนั้นได้โดยไม่รู้สึกละอายใจ  หรือกลัวว่าจะถูกเปิดเผยหรือไม่  (อันนี้ไม่นับรวมถึงพฤติกรรมที่มนุษย์ปกติทั่วไปต้องทำในที่ลับตาคน  อย่างการเข้าห้องน้ำ หรืออะไรทำนองนี้นะ) ถ้าคำตอบคือไม่  แสดงว่าพฤติกรรมที่ว่านั้นอยู่ในข่ายที่ขัดกับศีลธรรมอันดีงาม  เราก็ต้องตัดสินใจเลือกด้วยตนเองว่าจะทำตามหรือไม่       

การตัดสินใจของเราก็ขึ้นอยู่กับว่า  เรามีความต้องการที่จะเป็นที่ยอมรับของสังคมแค่ไหน  เราสามารถทนอยู่สภาพที่ไม่เป็นที่ยอมรับได้หรือไม่   เรายังคงต้องการรักษาคุณธรรมที่มีอยู่ในตัวตนของเราหรือไม่  เรายอมรับได้หรือไม่ที่จะรู้สึกนับถือตัวเองน้อยลง  เรายังมีเพื่อนที่เป็นชนกลุ่มน้อยซึ่งยังยืนหยัดต่อคุณธรรมเหลืออยู่บ้างหรือไม่  เราทนยอมรับได้หรือไม่ถ้าจะมีใครได้รับความเดือดร้อนจากการตัดสินใจของเรา         

ฉันจะไม่ฟันธงว่าควรตัดสินใจอย่างไร  เพราะคนแต่ละคนก็เจอกับสถานการณ์ไม่เหมือนกัน  มีศิลปะในการจัดการกับสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่เหมือนกัน  บางคนอาจจะสามารถแสดงความเป็นตัวของตัวเองและเป็นที่ยอมรับของสังคมไปพร้อมๆ กันได้   นอกจากนี้คนแต่ละคนก็มีมาตรฐานเรื่องคุณธรรมต่างกัน  และแต่ละคนก็มีความสามารถในการดูแลจิตใจของตนเองและมีความอดทนไม่เท่ากัน   แต่สิ่งหนึ่งที่ฉันจะขอฝากไว้ให้คิดก็คือ  เมื่อเราเริ่มทำสิ่งที่ไม่ดีอย่างหนึ่ง  เราจะเริ่มเคยชินกับมัน  จนในที่สุดเราคิดว่ามันเป็นเรื่องปกติใครๆ ก็ทำกัน  และการเริ่มต้นทำสิ่งไม่ดีบางอย่าง ก็อาจเป็นสาเหตุให้เราทำเรื่องที่ขัดกับศีลธรรมได้อีกหลายๆ เรื่อง